29 ölkədə Mərkəzi Bankları qadınlar idarə edir

2014-cü ildə cəmi 21 mərkəzi bank qadın rəhbər tərəfindən idarə olunurdusa, 2024-cü ildə bu rəqəm 29-a yüksəlib. Təxminən 185 mərkəzi bank arasında bu, 16 faizlik göstərici deməkdir. Qadınların iqtisadi qərarverici mövqelərdə təmsilçiliyinin artması qlobal miqyasda gender balansının güclənməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Valyuta.az xəbər verir ki, Avropa Mərkəzi Bankına 2019-cu ildən bəri fransalı Kristin Laqard (Christine Lagarde) rəhbərlik edir. O, bu vəzifəni tutan ilk qadın olmaqla yanaşı, dünyanın ən nüfuzlu iqtisadi institutlarından birində qadın liderliyin simvoluna çevrilib.

Digər nüfuzlu təyinatlardan biri Meksika Mərkəzi Bankına aiddir. Bu qurumun ilk qadın rəhbəri olan Viktoriya Rodriqes Seja (Victoria Rodríguez Ceja) 2022-ci ildən bu vəzifədədir. Seyşel Mərkəzi Bankının rəhbəri Karolin Abel (Caroline Abel) isə uzun illərdir bu vəzifəni icra edir.

Afrika qitəsində də bu sahədə irəliləyişlər müşahidə olunur. Demokratik Kongo Respublikasında Malangu Kabedi Mbuyi mərkəzi bankın rəhbəri olaraq ilk qadın kimi tarixə düşüb. Bosniya və Herseqovinada isə Yasmina Selimoviç (Jasmina Selimović) 2024-cü ildən etibarən bank rəhbəridir.

Asiya–Sakit okean regionunda qadın liderliyin önəmli nümunələrindən biri Avstraliyadır. Reserve Bank of Australia-nın rəhbəri Miçel Bullok (Michele Bullock) bu sahədə ölkənin ilk qadın rəhbərlərindən biridir.

2025-ci ildə də bu istiqamətdə yeni addımlar atılıb. Yeni Zelandiyada Anna Breman (Anna Breman) 1 dekabr 2025-ci ildən mərkəzi bankın rəhbəri kimi fəaliyyətə başlayacaq. Bu, ölkənin tarixində ilk qadın və ilk xarici rəhbər təyinatıdır. Eyni zamanda, Ruandada Soraya Munyana Hakuziyaremye (Soraya Munyana Hakuziyaremye) 25 fevral 2025-ci ildən Mərkəzi Banka rəhbərlik edir. Bu da ölkədə qadın rəhbərliyin ilk nümunəsidir (düzəliş edildi).

Ümumilikdə qadınların mərkəzi banklara rəhbərlik etməsi təkcə gender bərabərliyi deyil, həm də iqtisadi qərarverici orqanlarda çoxşaxəli təcrübənin və müxtəlifliyin artması baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Beynəlxalq təşkilatlar, xüsusən Beynəlxalq Valyuta Fondu bu sahədəki müsbət dinamikanı dəstəkləyir və davamlı inkişaf üçün gender balansının önəmini vurğulayır.

Mərkəzi bankların rəhbərliyində qadınların sayının artması bu strukturun gələcəkdə daha inklüziv və çevik idarəetmə modellərinə keçid etməsinə şərait yarada bilər. Bununla belə, hələ də qarşıda görüləsi işlər və aradan qaldırılmalı baryerlər mövcuddur. Qlobal iqtisadi idarəetmədə qadınların rolunun daha da güclənməsi üçün davamlı siyasi iradə və institusional dəyişikliklər vacib olaraq qalır.

Mayya Hüseynova