ABŞ çip istehsalı üçün kritik əhəmiyyət daşıyan neft məhsulunun ixracını kəskin artırıb

İran müharibəsi nəticəsində Yaxın Şərqdən tədarüklərin əhəmiyyətli dərəcədə məhdudlaşması ABŞ-dan linqroin ixracının kəskin artmasına səbəb olub. Bu vəziyyət Asiya ölkələrini, xüsusilə Yaponiyanı, çip istehsalında istifadə olunan neft-kimya xammalı üçün Texas və Luizianaya yönəlməyə vadar edib.

Valyuta.az xəbər verir ki, analitik şirkət "Kpler"in qiymətləndirməsinə görə, mart ayında ABŞ təxminən 15 milyon barrel linqroin ixrac edib. Bu da rekord aylıq göstəricidir. 

Amerikan linqroin satışları sürətlənib. ABŞ daha əvvəl Venesuelaya da bu məhsulun tədarükünü artırmışdı. Bu fakt ABŞ prezidenti Donald Trampın siyasəti fonunda qlobal ticarət axınlarının dəyişməsini göstərir. Enerji tədarükündəki fasilələr Asiyada problemlər yaradıb və ABŞ neft sənayesi üçün yeni imkanlar açıb.

ABŞ cəmi on il əvvəl linqroin üzrə xalis ixracatçı olub. Lakin Qərbi Texas və Nyu-Meksikoda şist neft hasilatının artması ölkəyə bu məhsulu qlobal bazara çıxarmağa imkan verib. Aprel ayında da ixracın yüksək səviyyədə qalacağı, may göstəricilərinin isə daha da artacağı gözlənilir.

Yaponiya plastik butulkalardan tutmuş məişət cihazlarına qədər geniş sahədə istifadə edilən linqroinə ciddi ehtiyac duyur. Ölkədə bəzi neft-kimya şirkətləri istehsalı azaltmaq məcburiyyətində qalıb, çünki İranın Ormuz boğazını faktiki bloklaması tədarük zəncirini pozub.

Yaponiya linqroin idxalının təxminən 60%-dən asılıdır və bunun böyük hissəsi Yaxın Şərqdən gəlir. Kətar və BƏƏ-dən idxalın azalması ABŞ-ı Yaponiyanın əsas təchizatçısına çevirib, lakin daha yüksək qiymətlərlə.

Yaxın Şərqdən tədarükün Ormuz boğazı açıldıqdan sonra bərpa olunacağı gözlənilir. Bununla belə, ABŞ-dan Yaponiyaya ixracın azalacağı proqnozlaşdırılır, lakin Venesuelaya yönəlmiş tədarüklər davam edə bilər.

Linqroin neftin distillə olunması nəticəsində əldə edilən yüngül fraksiyadır və çip istehsalında fotolitoqrafiya kimi kritik mərhələlər üçün vacib kimyəvi maddə hesab olunur. Asiyanın çip sənayesi bu xammaldan ciddi şəkildə asılıdır.

Paşa Məmmədli